کتاب دویدم و دویدم

• نوشته: ثمینه باغچه‌بان
• تصویرگر: مرجان کریم
• ناشر: شیرازه
• سال انتشار: 1377
• گروه سنی: 7+

کتاب حاضر توسط نویسنده، ثمینه باغچه‌بان، در سه نوبت تهیه شده است. نخستین بار در سال 1352 قبل از انقلاب، مجدداً با نقاشی‌های متناسب با دستورالعمل وزارت فرهنگ و ارشاد، در سال 1377 و برای بار سوم با تصویرسازی متفاوت در سال 1396 منتشر شده است.

چاپ 1352)

دویدم ودویدم، همراه با روش تدریس، ثمینه باغچه‌بان (پیرنظر)، خطاطی محمد احصایی، نقاشی غلامعلی مکتبی و هوشنگ عزیزی، تهران، آموزشگاه کر و لال‌های باغچه‌بان، 1352، 44ص.

چاپ 1377)

دویدم و دویدم (با زبان اشاره)، ثمینه باغچه‌بان پیرنظر، نقاشی مرجان کریم، تهران، شیرازه، 1377، 32ص.

چاپ 1396)

دویدم و دویدم، ثمینه باغچه‌بان پیرنظر، نقاشی احسان عبدالهی، تهران، نشر نظر، 1396، 44ص. (این کتاب به زبان اشاره نیست اما تصاویر بسیار جذاب و گویایی دارد)

دویدم و دویدم از قصه های عامیانه و متل های قدیمی ایران است که به دلیل تکرار کلمات مشابه و آهنگی که در جملات آن وجود دارد، برای کودکان بسیار شیرین و جذاب است و به راحتی به خاطر سپرده می شود:

کتاب “دویدم و دویدم” توسط “ثمینه باغچه‌بان نوشته شده است. باغچه‌بان در این کتاب با یکی از معروف‌ترین ترانه های کودکانه در ایران است، و تصاویری از فرهنگ و حال و هوای ایرانیان، مشاغل و فضاهای زندگی ایرانی را به کودکان خردسال شناسانده است. در این دویدن‌ها حال و هوای مردم را در گذشته ای دور باز سازی می‌کند.

اکنون برخی پاره‌های این ترانه – متل دیگر چندان با ویژگی‌های زندگی امروز سازگار نیست. در بازآفرینی این ترانه – متل گاهی زبان و کارها همساز با زندگی امروزی شده است.

خانم باغچه‌بان کتاب 1352 را چنین توصیف کرده است: “کتاب دویدم و دویدم یک نمونه ساده از کتاب‌های مخصوص ناشنوایان است که به همراه تصویرهای مناسب، تعلیم معنای جمله‌ها و کلمه‌ها را آسان می‌کند. در این کتاب شانزده حرف صامت و چهار مصوت آمده است و در قالب کلمه‌های ساده، طرز جمله‌بندی به شاگردان ناشنوا تعلیم داده می‌شود.” (کتاب بهره ناشنوایان، ص167)

در مورد کتاب چاپ 1377 نیز می‌گویند: ” این کتاب به شیوه‌ای تهیه شده که شنوا و ناشنوا هر دو بتوانند آن را بخوانند، بفهمند و از آن لذت ببرند. این کتاب که با زبان اشاره نوشته شده، پلی است که با گذر از آن می‌توان پا به جهان پر تحرک و پر احساس ناشنوایان گذاشت و دوستان تازه‌ای یافت”[1]. (کتاب دویدم و دویدم، پشت جلد)

کتاب با جملات کوتاه در کنار تصاویر ساده و کلماتی به زبان اشاره، برای کودکان ناشنوا مناسب سازی شده است. شخصیت اصلی داستان، گل بهار، در کنار هر تصویر بخشی از داستان را روایت می‌کند و کلمات را با زبان اشاره نمایش می دهد.

داستان به دلیل تعداد کلمات محدود ۳۸ کلمه، استفاده از تنها یک ضمیر من و افعال ساده ای مثل بردم، دیدم و خوردم ، که استفاده روزانه دارند، بسیار ساده و روان است و در دایره درک مفاهیم کودک ناشنواست و کلمات تازه ای نیز به گنجینه کلمات او می افزاید.

کتاب به گونه ای طراحی شده است که کودک ناشنوا می تواند با دیدن تصاویر در کنار هر جمله، با شکل ظاهری کلمات و مفهوم آن ها آشنا شده و با دیدن اشاره های مرتبط با کلمات به “زبان اشاره” که زبان مادری ناشنوایان است تسلط و مهارت بیشتری ﭘیدا کند. کودک شنوا نیز با خواندن این کتاب نه تنها با مَتلی شیرین و ساده آشنا می شود و از تصاویر آن لذت می برد، بلکه با آشنایی کلمات ساده زبان اشاره می تواند زبان ارتباطی همسالان ناشنوایش را یاد بگیرد.

[1] https://handicapcenter.com/?p=17230